Nieuwbouwprijs Amsterdam

Nieuwbouwprijs 2021

Partners Nieuwbouwprijs

  • Amsterdam Woont
  • AT5
  • Bouwend Nederland
  • Gemeente Amsterdam
Hof van Eland

Hof van Eland

Opdrachtgever Vereniging Elzes
Architect Bastiaan Jongerius Architecten
Bouwer Wever Bouw
Projectnaam Hof van Eland
Stadsdeel Centrum
Aantal woningen 6

Hof van Eland: winnaar van de Amsterdamse Nieuwbouwprijs 2013

Het bijzondere aan het Hof van Eland is dat het een eigen initiatief is van drie gezinnen die er nu wonen. Zij hebben hun krachten gebundeld in stichting Elzes, waar architect Bastiaan Jongerius deel van uit maakt. Gezamenlijk hebben deze gezinnen een bouwopdracht ingediend bij de gemeente. De gemeente heeft het perceel met bebouwing en vervuilde grond verkocht aan stichting Elzes. Dit ging niet zonder slag of stoot. Ze hebben aardig wat moeten onderhandelen met de gemeente. Daarnaast verliep de contractvorming ook wat stroef en werd de bouw tijdelijk stop gezet door schade aan een van de buurpanden. Al met al heeft het 5 jaar geduurd om het project volledig af te ronden, maar dan staat er ook wat.

De deur van dit complex geeft toegang tot een steeg die uitloopt op de binnentuin. Aan deze tuin liggen de drie woningen die met houten trappen te bereiken zijn. De voordeuren en geveltuintje van de woningen liggen aan de Lijnbaanstraat. Dit project bestaat uit 3 eengezinswoningen aan de Lijnbaanstraat, 2 appartementen en 1 stadswoning aan de Elandstraat. Het is de bedoeling dat er in het midden een gezamenlijk tuin wordt ontwikkeld.

Het Parool over Hof van Eland: Pioniers in zelfbouw

Een ruime eengezinswoning met buiten midden in de Jordaan? Ja, dat kan. Maar alleen als je er veel energie in wilt steken en jaren geduld kunt beoefenen.

Met een groepje zelf bouwen – officieel collectief particulier opdrachtgeverschap geheten – wordt nu sterk door de gemeente gestimuleerd, maar acht jaar geleden was het nog een ongewis avontuur. Toch durfden zes bewoners van een verbouwd klooster in de Jordaan het aan.

Die verbouwing hadden ze ook al gezamenlijk gedaan, ze hadden dus ervaring. Toen enkele gezinnen door de komst van de kinderen krap kwamen te zitten, besloten ze nog eens samen aan de slag te gaan, maar nu met nieuwbouw. Het kostte wel veel moeite de gemeente te overtuigen.

Die kwam met een kavel achter de Elandsgracht tussen de Elandsstraat en de Lijnbaansstraat, waar bedrijfsloodsen stonden op vervuilde grond. Woningcorporatie Ymere slaagde er niet in daar betaalbaar te bouwen, en zo kregen de zes de grond in erfpacht. De gemeente gaf subsidie voor sloop en sanering, dus ze hadden meteen een startkapitaal voor de voorfinanciering van het bouwproject.

Besloten hof
Het scheelde dat één van de zes architect is, Bastiaan Jongerius (47), en een ander, Niels Bon (42), ontwikkelaar bij een woningcorporatie. ‘We wilden van het begin af aan zes woningen aan een besloten hof maken, zodat ons wonen een sociale laag zou krijgen die door alle zes gedragen wordt,’ vertelt Jongerius.
‘Precies,’ vult Bon aan, ‘we delen dat buiten met elkaar, dat levert een geweldige interactiviteit op, zeker met de kinderen. We zaten hartstikke leuk in die verbouwde school, maar met twee kinderen was tachtig vierkante meter toch wat krap. En we wilden in de binnenstad blijven wonen.’

Eenheid
Nu woont hij met vrouw en kinderen op dubbel zo veel oppervlak, helemaal naar eigen smaak ingedeeld, voor een koopprijs van 610.000 euro. Jongerius: ‘We berekenden dat de hele bouw een basisinvestering van 3300 euro per vierkante meter zou kosten. Elk gezin kon beslissen wat voor soort woning het wilde hebben en hoe groot. Ik zorgde ervoor dat alles zo gestructureerd werd dat er eenheid in het project zat; allemaal dezelfde voordeur bijvoorbeeld.’

De jury, vijf Amsterdammers die ook vorig jaar een nieuwbouwwoning hebben betrokken, was in meerderheid onder de indruk van het Hof van Eland. Zij vonden de woningen fraai en met oog voor detail afgewerkt, al paste de buitenkant niet goed bij het gevelbeeld in de Jordaan. Binnen vonden ze de woningen praktisch en doordacht ingedeeld, en de ruime en lichte binnenhof prachtig.

‘Deze bouw is een ontwikkeling van deze tijd,’ aldus Jongerius. ‘Vijf jaar geleden beperkte de inspraak zich tot hooguit de plaats van een stopcontact. Nu leidt inspraak rechtstreeks tot leefgenot.’

Bon: ‘We hebben onderweg wel veel moeten uitvinden. Deze plaats is heel complex voor nieuwbouw. Je moet een enorm doorzettingsvermogen hebben. Maar hier staat het bewijs dat het kan, je eigen woning ontwerpen, ontwikkelen, en erin wonen.’