Nieuwbouwprijs Amsterdam

Nieuwbouwprijs 2021

Partners Nieuwbouwprijs

  • Amsterdam Woont
  • AT5
  • Bouwend Nederland
  • Gemeente Amsterdam
De Sibbelpanden

De Sibbelpanden

Opdrachtgever De Key
Architect Rappange & Partners Architecten
Aannemer Konst & Van Polen
Projectnaam De Sibbelpanden
Stadsdeel Centrum
Aantal woningen 40

De Sibbelpanden: genomineerd voor de Amsterdamse Nieuwbouwprijs 2012

De monumentale Sibbelpanden bestaan uit een aaneengesloten rij van tien dijkhuizen met elk vier maisonnettes. Het complex is in 1828 gebouwd als huisvesting die arbeiderswoningen verving. De panden bestaan uit een souterrain, een hoge beletage, een lage verdieping en een woongedeelte in de kap. De benedenwoningen hebben grote tuinen.

Bij de vernieuwing werd het complex voorzien van een nieuwe fundering en werden de historische aanbouwen aan de achtergevel herbouwd. Alle vernieuwde bouwdelen, zoals achtergevel, stenen, stoepen en dakkapellen werden op ambachtelijke wijze geproduceerd. Historische details en profileringen kregen veel aandacht. Zo zijn er gietijzeren balusters terug teruggebracht en werd het gevelmetselwerk behandeld met donkere gevelolie.

De bewoners van de sociale huurwoningen zijn nauw betrokken geweest bij het ontwerpproces. Het merendeel is na de vernieuwing in zijn oude woning teruggekeerd. Ondanks de strenge restauratieve ingreep is het gelukt de energieprestatie aanzienlijk te verbeteren naar label B. De hoogwaardige installaties en isolatiepakketten zijn geheel aan het zicht ontrokken.

Het Parool over De Sibbelpanden: Geheel vernieuwbouwde monumenten op een dijk

Vele krantenpagina’s zijn al volgeschreven over de Sibbelpanden op de Hoogte Kadijk, zeker over de strijdvaardige bewoners. Als aan dit project een prijs moet worden uitgereikt, verdienen vooral de bewoners die.

Aan hun vechtlust is het te danken dat deze unieke serie woningen niet is gesloopt, dat ze zelfs tot rijksmonument werden verklaard.

Het gaat om tien panden op een rij, die in 1828 werden gebouwd door Gerrit Moele om arbeiders te huisvesten uit woningen die even verderop werden gesloopt. Tot 1950 waren de huizen in bezit van de brouwerij De Gekroonde Valk; daarna kwamen ze in bezit van mevrouw Sibbel – vandaar de naam. Onder haar beheer raakten de panden in verval en dreigden ze in de jaren zeventig gesloopt te worden. Actievoerders van het Kadijkencomité kraakten de woningen en wisten afbraak tegen te houden.

De panden werden overgenomen door het gemeentelijk Woningbedrijf Amsterdam; de krakers mochten er als sociale huurders in blijven. In 2002 werden de woningen voor één euro overgedaan aan woningcorporatie De Key.

Het mondige volk van de Kadijken bleef zich roeren, maar kon niet voorkomen dat de huizen steeds meer in verval raakten. “We waren echt bang dat ze van de dijk af zouden glijden,” vertelt Rein van Zelst (63), gebiedsontwikkelaar van De Key. “In 2007 zijn ze ontruimd vanwege instortingsgevaar.”

Het herstel van dit rijksmonument is voor De Key een heel duur project geworden. “We wisten dat er van alles mis was,” schetst architect Kees Doornenbal (56) van Rappange & Partners. “De achtergevel moest geheel worden gesloopt. Maar we konden wel de uitgebouwde tuinkamers terugbrengen die er vroeger waren geweest. Het souterrain hebben we verlaagd, zodat daar een volwaardige verdieping is ontstaan waarin we ook de entree konden maken.”

Joop Messinger (64) bewoont zo’n dubbele benedenwoning: 75 vierkante meter voor 533 euro per maand, met achter een tuin die uitkomt op een lap openbaar groen. Zij is zo’n toonbeeld van vechtlust, als bewoonster sinds 1971. In de veertig woningen zijn 27 sociale huurders teruggekeerd; de dertien overige woningen zijn in de vrije sector verhuurd.

“De renovatie is fantastisch gedaan,” vertelt Messinger. “Maar de uitvoering is gedeeltelijk mislukt. We hebben nog steeds een groot probleem met vocht in de muren. We hebben daar keer op keer bij De Key op gehamerd, maar de communicatie met de corporatie was bedroevend. We hebben zelfs zeven maanden huurvermindering gekregen.”

Ook andere bewoners gevenaan dat de vochtproblemen hun behoorlijk hoog zitten. Heel opvallend is dan ook dat de meesten aan hun eigen woning een lager rapportcijfer geven dan aan het hele complex van de Sibbelpanden. Maar over de restauratie zijn ze juist zeer positief: “Het rijksmonument is behouden gebleven,” zegt de één. “Het is heel mooi gerenoveerd, zodat het past bij het oude buurtgevoel van Amsterdam,” vindt een ander. Hun rapportcijfer komt al met al op 8,1.

“We zijn toch hartstikke blij dat we hier konden terugkeren,” vat Joop Messinger samen, “in een heerlijk licht huis, met een tuin, in het centrum van de stad en in erg leuke buurt.”