Nieuwbouwprijs Amsterdam

Nieuwbouwprijs 2021

Partners Nieuwbouwprijs

  • Amsterdam Woont
  • AT5
  • Bouwend Nederland
  • Gemeente Amsterdam
Lootsbuurt De Batavier

Lootsbuurt De Batavier

Stadsdeel West
Opdrachtgever De Alliantie Projectontwikkeling
Architect HVDN Architecten
Projectnaam Lootsbuurt De Batavier
Aannemer Vink Bouw

Lootsbuurt De Batavier: genomineerd voor de Amsterdamse Nieuwbouwprijs 2007

De Lootsbuurt in Amsterdam is een negentiende-eeuwse arbeiderswijk in stadsdeel Oud-West. Het project betreft twee locaties in de Jacob van Lennepstraat: een op de hoek met de Lootsstraat en een in de straat. De twee invullingen voegen zich tussen de bestaande bebouwing. De locatie op de hoek is nu gereed, de andere locatie volgt eind 2006.

Het hoekblok bevat twintig sociale huurwoningen, waarvan vier rolstoelgeschikt en vijf bestemd voor begeleid wonen. Er zijn twee lagen maisonnettes met ertussen een laag appartementen. De hoek van het blok is open, waardoor er contact is tussen de straat en het omsloten binnengebied. Aan de tuinzijde worden de woningen ontsloten via een ‘leefgalerij’; de dubbel hoge buitenruimten geven het gebouw hier licht en lucht.

Het blok sluit enerzijds aan op de omliggende bebouwing door het gebruik van de kenmerken van de negentiende-eeuwse raamverdeling en detaillering. Anderzijds neemt het een eigen plek in door hier op een subtiele manier van af te wijken. Het is een hedendaagse inpassing met respect voor zijn omgeving.

Het Parool over Lootsbuurt De Batavier:

Inderdaad, in de top tien van nieuwe wooncomplexen die de afgelopen weken de revue passeerden, zitten er veel met koopwoningen –soms zelfs uitgesproken luxueuze. Maar ook sociale huur kan hoog scoren, blijkt vandaag.
Op de hoek van de Jacob van Lennepstraat en de Lootsstraat in Oud-West zijn in het woonblok De Batavier twintig socialehuurwoningen ondergebracht. En uit het rapportcijfer van 8,7 blijkt dat de bewoners bijzonder tevreden zijn met het resultaat.

Ontwikkelaar De Alliantie en de architecten Albert Herder en Tom Jonker van bureau HVDN hebben er dan ook alles aan gedaan om van dit wooncomplex iets bijzonders te maken. Zo zullen weinigen in Amsterdam zo’n bijzonder kunstwerk aan hun gevel hebben. Daar is een metershoge boekenkast in de bakstenen gemetseld, gevuld met boeken van keramiek –een eerbetoon aan de schrijvers naar wie de straten in deze buurt zijn genoemd. Het ontwerp van de Amsterdamse kunstenares Sanja Medic is uitgevoerd door de Amsterdamse keramist Pieter Kemink.

Dirk Kuus (47), de projectmanager van De Alliantie, is apetrots op dit gebouw. “Het is niet alleen uitsluitend socialehuur, het is ook nog bijzondere socialehuur. Van de twintig woningen zijn er vier voor minder validen en vijf voor begeleid wonen van zorginstelling Cordaan.”

De rolstoelwoningen tellen honderd vierkante meter en doen 440 euro huur per maand, de woningen van Cordaan met 55 vierkante meter 346 euro. De andere woningen, ruim tachtig vierkante meter, hebben een huur van 530 tot 540 euro. Op deze plek stonden ooit kleine huurwoningen, eigendom van particulieren en met veel achterstallig onderhoud. De gemeente heeft ze overgedaan aan woningcorporaties die ze zo moesten opknappen dat ze nog tot 2000 toe konden.

“Maar toen bleken ze bouwkundig zo slecht, dat ze gesloopt moesten worden,” aldus Kuus. De nieuwbouw van een blok dat de hoek omgaat, bleek nog niet zo simpel. “De ontwerper besloot het bij de hoek open te knippen, zodat er licht op de binnenruimte kan vallen. Alleen op de tweede en de vierde verdieping loopt een galerij, waardoor de achterkant van het gebouw licht en luchtig is gebleven.”

De jury die De Batavier in de top tien zette, was bij het zien van de buitengevel nog niet overtuigd, maar ging binnen onmiddellijk om. “Ik ben verrast door de kwaliteit en de detaillering,” oordeelde Pablo Herrera. De Batavier is vooral bedoeld voor mensen die heel graag in deze buurt wilden blijven wonen. Die zijn gevraagd te helpen de eerste paal te slaan. Ina Hartman (58) kan het zich nog goed herinneren. “Ik heb in de Borgerstraat, hier vlak achter, gewoond en in de Wilhelminastraat,” vertelt ze in haar aangepaste huis voor begeleid wonen. “Ik ken deze buurt heel goed.”

“Toen ik hier was voor die eerste paal, heb ik meteen gezegd: hier wil ik wel wonen. En het is nog uitgekomen ook!”

Alleen de zware stalen poort die het binnengebied van de straat afsluit, levert gemopper op. Vanwege dat enorme gewicht luistert de elektrische aandrijving erg nauw. Dat levert soms een storing op, zodat ongewenst bezoek in het privégebied kan komen. Kuus zegt dat De Alliantie aan een oplossing werkt.