Nieuwbouwprijs Amsterdam

Nieuwbouwprijs 2021

Partners Nieuwbouwprijs

  • Amsterdam Woont
  • AT5
  • Bouwend Nederland
  • Gemeente Amsterdam
Stadsdeel Oost
Opdrachtgever De Principaal
Architect Sambeek & Van Veen Architecten
Projectnaam Leeuwenhoekcluster
Aannemer Van Ursem Bouwgroep

Leeuwenhoekcluster: genomineerd voor de Amsterdamse Nieuwbouwprijs 2007

Het Leeuwenhoekcluster in de negentiende-eeuwse Swammerdambuurt bestaat uit achttien nieuwe gezinswoningen op drie verschillende locaties. Door de positie en de autonomie van de drie eenheden is, in de gefragmenteerde omgeving van nieuwbouw en renovatie uit diverse perioden, een nieuwe samenhang gecreëerd. Deze samenhang is voelbaar op architectonisch, stedenbouwkundig en landschappelijk niveau. Het ontwerp keert niet alleen de situatie binnen het blok rond de Leeuwenhoekstraat om, waardoor de achterzijde in een ruimte met het karakter van een hof is veranderd, maar heeft impact tot ver daaromheen.

De uitwerking van de drie bouweenheden is geïnspireerd op de in deze buurt veel voorkomende typologie: stapeling van een beneden- en een bovenwoning die beiden hun voordeur aan de straat hebben. Naast de voordeur van de benedenwoning bevindt zich een grote glazen pui, gevat in een hardstenen kader, waarachter de woonkeukens zijn gesitueerd. De drie verdiepingen daarboven hebben in overeenstemming met de buurpanden ieder drie hoge ramen op gelijke afstand van elkaar. De gevels worden beëindigd met een geabstraheerde kroonlijst van aluminium. Opvallend is het gebruik van paarse baksteen met metselwerk in tegelverband. De houten deuren en kozijnen, hoge ramen en natuurstenen plinten geven het geheel een statige uitstraling. Hiermee is de bestaande stad aangeheeld zonder te vervallen in een herhaling van het bestaande.

Het Parool over Leeuwenhoekcluster: Kinderparadijs in het midden van de stad

Vijf van de tien woningprojecten die strijden om de Nieuwbouwprijs, zijn blokjes die in de bestaande oude stad zijn ‘ingebreid’. Het Leeuwenhoekcluster is een goed voorbeeld.
In Leeuwenhoekstraat, Eerste Boerhaavestraat en Swammerdamstraat, een negentiendeeeuws buurtje in Oost/Watergraafsmeer, zijn tussen de bestaande bebouwing negen nieuwe woningen neergezet, met elk een dubbel benedenhuis en een dubbel bovenhuis.De bewoners zijn heel gelukkig met het resultaat; zij gaven gemiddeld een 9- als rapportcijfer.

Niet alleen voor hun woning, maar ook voor het speelplein dat is ontstaan door de Leeuwenhoekstraat voor verkeer af te sluiten: “Een kinderparadijs middenin de stad.”
Dat hebben zij te danken aan de overtuiging van Erna van Sambeek van Van Sambeek en Van Veen Architecten in Amsterdam. “De plek speelt een heel belangrijke rol,” legt de ontwerpster uit. “In plaats van een straat met schuttingen moest er een aantrekkelijk binnenplein komen, een oase van rust. Het stadsdeel heeft daar een heel goede rol bij gespeeld.”
Bovendien koos zij er heel bewust voor niet het hele buurtje te slopen, maar juist stukken te laten renoveren en er nieuwbouw tussen te zetten. Dat ging in goede samenwerking met de opdrachtgever, De Principaal. “De kracht van het plan zit heel duidelijk in de samenhang.”
Zo besloot zij geen appartementen te bouwen, maar gezinswoningen, midden in de stad, met een goede buitenruimte. “De woonkeukens aan de straat dragen bij aan de levendigheid,” aldus Van Sambeek, “en de terrassen aan de achterzijde liggen verhoogd aan het plein.”
Nicole Frank (42) woont met man en kinderen van vijf en zeven in een benedenwoning. Eind 2005 betaalde zij 342.500 euro voor 120 vierkante meter woonoppervlak en een achtertuin. “Maar we gebruiken het binnenplein meer dan de tuin,” is haar ervaring.
“Er is weinig autoverkeer, en wij zijn nu bezig onze straat helemaal autovrij te krijgen als hier dichtbij straks een parkeergarage voor de Amstelcampus komt.”
“Het is gewoon een rustig buurtje in de stad,” aldus Frank. Op het plein spelen de kinderen, zitten hun ouders in het zonnetje en wordt gebarbecued. “Maar tegelijkertijd heb je de hectiek van de stad vlakbij, De Pijp, Oost, het Centrum, het openbaar vervoer.”
Frank en haar gezin woonden in de Waterleidingwijk in Westerpark, maar hun appartement van tachtig vierkante meter werd te klein. “We hebben ook op IJburg gekeken, maar daar vond ik de bevolking te veel een monocultuur.”
De woningen worden gekenmerkt door een gevel van hardsteen op de begane grond en daarboven metselwerk, alles met grote ramen. “Ik wilde duurzame materialen,” verklaart architecte Van Sambeek. “Dat heb ik op een krachtige schaal toegepast.”

De jury was ervan onder de indruk.
“Dit is heel goed ingepast,” oordeelde Gert-Jan van Rooij. “Dit is overtuigend. Hier staat niet iets wat er al was.” En Pablo Herrera, zelf architect, roemde de kwaliteit die hij waarnam. Ans van der Hall vielen de hoge plafonds beneden op, en dat noemen de bewoners in hun enquêteformulieren ook meermalen als een geweldig pluspunt. Zij zijn ook zeer te spreken over de lichtinval. Opmerkelijk is het ontbreken van een hal of vestibule: van de straat val je letterlijk met de deur in huis, hier in de woonkeuken

Je browser is verouderd!

Je gebruikt waarschijnlijk Internet Explorer of een verouderde versie van een andere browser. Met een verouderde browser kun je onze website helaas niet meer (goed) gebruiken.

Internet Explorer wordt inmiddels niet meer ondersteund. Als alternatief kan er gekozen worden voor de opvolger van deze browser, Microsoft Edge. Of je stapt over naar een andere browser, zoals Google Chrome.