Nieuwbouwprijs Amsterdam

Nieuwbouwprijs 2021

Partners Nieuwbouwprijs

  • Amsterdam Woont
  • AT5
  • Bouwend Nederland
  • Gemeente Amsterdam
De Loodsen

De Loodsen

Stadsdeel Oost
Opdrachtgever De Loodsen
Architect Köther, Salman en Koedijk Architecten, HVDN Architecten, Wingender Hovenier Architecten
Projectnaam De Loodsen
Aannemer BAM, Moes Bouwcombinatie

De Loodsen: genomineerd voor de Amsterdamse Nieuwbouwprijs 2007

Het project De Loodsen omvat woon- en werkruimte gerealiseerd in verschillende bouwvolumen. Het is ontworpen door drie architectenbureaus waarvan er een, Köther en Salman architekten, ook verantwoordelijk was voor het stedenbouwkundig plan. Het complex bestaat uit een compacte serie torens van 35 meter hoog met daartussen relatief smalle passages.

De woningen van Köther en Salman architekten zijn ontworpen met een zekere overcapaciteit. Een opvallend type in Wagon 1 vormt de X-woning, een corridortype over twee lagen met uitzicht over zowel het water als de stad Torens 3 en 5, en Wagon 2 werden uitgewerkt door HVDN. Elk van deze blokken is vormgegeven in één kleur en met een eigen raamritmiek. De gevels zijn neutraal: aan de rondom doorlopende raamopeningen zijn de achterliggende functies niet afleesbaar. Deze flexibele verhouding heeft zijn nut al tijdens de ontwikkelingsperiode bewezen: in een laat stadium is het programma drastisch gewijzigd zonder dat dit consequenties had voor de gevel.

Torens 1 en 6 van Wingender Hovenier Architecten, vormen aan de stadszijde de hoeken van het compartiment De Loodsen. Ze onderscheiden zich van elkaar in hun positie, volume en ritme van de gevelopeningen. Daarentegen zijn ze in hun tektonische expressie met elkaar verbonden door de horizontale betonbanden en de plastische uitwerking van het metselwerk. Alle verdiepingen hebben een vrij indeelbaar casco. Programmatische verschillen tussen kantoor-, buiten- en woonruimte zijn ook bij deze blokken niet afleesbaar in de gevel.

Het Parool over De Loodsen: De enige blokken langs Piet Heinkade met balkons

De Loodsen zijn verreweg het grootste wooncomplex in de top tien van de Amsterdamse Nieuwbouwprijs. Zes stoere torens tussen Piet Heinkade en Veemkade in Zeeburg herbergen 317 woningen, in alle categorieën. Twee torens bevatten in totaal 85 woningen voor socialehuur, één toren is gereserveerd voor huurappartementen in de vrije sector, en de rest is voor koopappartementen.

Op de benedenverdiepingen zijn bedrijfsruimtes. Het totaalbeeld is ontworpen door de architecten Pim Köther en Ton Salman, terwijl de bureaus HVDN en Wingender Hovenier ook enkele torens voor hun rekening hebben genomen.

“Een Engels tijdschrift heeft dit al uitgeroepen tot ‘de nieuwe Nederlandse baksteenarchitectuur’,” meldt Emile Spek (46), directeur projectontwikkeling van Ymere, trots. Met directeur Willem Meuwese (58) van Hopman Interheem leidde hij de totstandkoming van De Loodsen.

“Zulke grote investeringen worden steeds moeilijker,” waarschuwt Meuwese. “Een complex met 317 woningen, dat mág niet mislukken. Ook al was de markt in het begin slecht, we zijn toch begonnen met bouwen. Pas toen de parkeergarages klaar waren en je kon zien wat er kwam, zijn we begonnen met verkopen.”
Dat lukte meteen goed. Volgens Spek komt dat ook omdat de ontwikkelaars geen concessies hebben gedaan aan de kwaliteit van de leefomgeving.

“We hebben afgedwongen dat er balkons aan de gebouwen kwamen,” geeft Meuwese als voorbeeld. “De architecten wilden dat niet. Maar nu zijn dit de enige nieuwe woonblokken langs de Piet Heinkade met balkons.”
“En het was een uitdaging op zo’n plek het maaiveld goed in te richten,” vult Spek aan. “In die ruimte waar je tussen hoge gebouwen loopt, moet je je toch prettig voelen. We hebben dat bereikt door grote keien en een lichtkunstwerk in de vloer van het binnenplein.”

De sociale huur begint bij 477 euro, de vrije huur varieert van 750 tot veertienhonderd euro per maand. De koopprijzen van de appartementen, afhankelijk van de grootte, lagen tussen de 168.000 en 670.000 euro.
Ertan Kucuk (35) en Suus Segers (34) kochten een appartement van honderd vierkante meter voor 300.000 euro, plus 35.000 euro voor de plek in de parkeergarage. “Dat was eigenlijk heel toevallig,” vertelt Kucuk. “We waren helemaal niet van plan te verhuizen. Met ons huis aan de Kattenburgervaart was niets mis.”

“Ik fietste regelmatig langs deze bouwplek en plotseling zag ik welk uitzicht je op het water hebt. Toen dacht ik: hier wil ik wonen! Het enige nadeel is dat het zo’n grootschalig project is geworden. Maar het is goed dat we dit gedaan hebben.”

De meeste bewoners delen dat gevoel, gezien het gemiddelde rapportcijfer van ruim 8. Al moet daarbij wel worden verteld dat de sociale huurders niet hoger gaven dan een 6,5, en de ander bewoners dichter bij de 9 zaten. Algemeen noemden zij het licht, het uitzicht, de ruimte en de grootsteedse uitstraling als pluspunten van hun woning. ‘De sfeer, de historie, echt een nieuw stuk Amsterdam.’ Ook de jury die de top tien samenstelde, was zeer te spreken over De Loodsen. “Dit is een goede plek om te wonen,” vond Angela Desmet, “heel vernieuwend.” “En tegelijk historiserend,” meende René Berbee. Binnen vond de jury de woningen heel licht en goed ingedeeld.