Nieuwbouwprijs Amsterdam

Nieuwbouwprijs 2021

Partners Nieuwbouwprijs

  • Amsterdam Woont
  • AT5
  • Bouwend Nederland
  • Gemeente Amsterdam
Stadslantaarns

Stadslantaarns

Opdrachtgever De Alliantie
Architecten Geusebroek Stefanova Architectenbureau
Aannemer Vink Bouw
Projectnaam Stadslantaarns
Stadsdeel Zuid
Aantal woningen 17

Stadslantaars: genomineerd voor de Amsterdamse Nieuwbouwprijs 2011

Het project bevindt zich in de Pijp waar de karakteristieke bebouwing geclusterd is in ensembles van een aantal panden. De nieuwe straatwand van het project bestaat uit drie ensembles. Elk ensemble kent een eigen gevelindeling en detaillering en is duidelijk herkenbaar in het geheel. Het beleven van de gevel in perspectief, het spel van licht en schaduw en het toepassen van materialen die pasten bij de omgeving waren belangrijke uitgangspunten.

Op de begane grond is de bestaande HEMA uitgebreid en zijn twee woningen gesitueerd. In het ontwerp is ervoor gekozen om de plint geen ‘winkeluitstraling’ te geven, maar om een kleinschalige gevelgeleding toe te passen die beter bij een woonstraat in de Pijp past. Twee van de drie ensembles hebben een voor de wijk gebruikelijke gevelindeling van drie ramen per pand. Het middelste ensemble heeft daarentegen twee bredere ramen per pand, een raamindeling die ook wel elders in de wijk voorkomt.

Door het overnemen van een aantal belangrijke stedenbouwkundige en architectonische karakteristieken van de bestaande bebouwing, wordt het project verankerd in zijn omgeving.

Het Parool over Stadslantaarns: een mooi voorbeeld voor de sociale woningbouw

Het architectenbureau Geusebroek Stefanova viert hetzelfde lustrum als de Amsterdamse Nieuwbouwprijs. De architecten van dit bureau figureren voor de vijfde keer in de top tien; de eerste keer hebben ze zelfs de prijs gewonnen, met woongebouw De Monnik midden op de Wallen. Datzelfde jaar haalden ze met een blokje nieuwe woningen tussen de oude gevels in De Pijp de negende plaats. In 2008 bezetten ze de tweede plaats met opnieuw een aantal blokjes ‘inbreien’ in het bestaande gevelbeeld van De Pijp en vorig jaar de tiende plaats met een soortgelijk project in Oud-West.

Het zegt iets over de kwaliteit die Svetla Stefanova en haar partner Peter Geusebroek afleveren. De zeventien woningen waar het deze keer om gaat, zijn alweer een schoolvoorbeeld van hoe deze architecten zo subtiel weten te ontwerpen, dat pas bij nader bekijken opvalt dat hier nieuwbouw staat; ditmaal in de Eerste Jan van der Heijdenstraat. “We hebben verschillende gevels gemaakt, zoals in heel De Pijp, de ene met kleinere raamopeningen, de andere met grotere, en ook steeds met ander metselwerk,” zegt Svetla Stefanova (41). Achter die gevels bevinden zich diverse woningtypes: twaalf koopwoningen – maisonettes en appartementen, tussen de 360.000 en 540.000 euro – en vijf seniorenwoningen met sociale huur.

In één daarvan woont Irene Sirach (66), die voor 67 vierkante meter 575 euro huur betaalt, inclusief servicekosten. Zij heeft eerst 36 jaar in Betondorp gewoond. “Daar was het kleiner en ik wilde er weg. Ik had recht op een aangepaste woning en zocht een plek waar ik mijn scootmobiel kwijt kon. Toen ik hier ging kijken, trok het me meteen aan. En ik heb er nog geen seconde spijt van gehad.” De andere bewoners zijn het met haar eens; zij gaven een 8,7 als rapportcijfer. Zij vinden hun woningen licht en ruim en mooi ingedeeld. “Het nieuwe gebouw hoort bij de oudere in de omgeving.”

De jury die de tien genomineerden aanwees, is unaniem zeer enthousiast. “Ik zou hier best willen wonen,” oordeelt Niel Glas. “Het is een aanwinst als er zo met respect met de stad wordt omgegaan.” En jurylid Barbara Dijk: “Als de toekomst voor de sociale woningbouw in de stad is zoals die in De Pijp is uitgevoerd, verdient het een prijs.” Aan het gebouw is niet af te zien, hoe ingewikkeld deze klus was. “Dit was één van de laatste locaties waar we zouden bouwen en wegingen ervan uit dat de Noord/Zuidlijn dan al gereed zou zijn,” zegt Rob Hoogeveen (39), manager gebiedsontwikkeling van woningcorporatie De Alliantie. Op de bouwplaats vlak bij de Ferdinand  Bolstraat moest extra voorzichtig geheid worden en de aan- en afvoer van materiaal was erg ingewikkeld. Hoogeveen: “Voeg daar aan toe hoe kritisch de Pijpbewoners dit soort stadsvernieuwing volgen …”

Bijzondere complicatie was dat in de benedenverdieping van de nieuwbouw de Hema op de hoek van de Ferdinand Bolstraat zou worden uitgebreid. Tijdens de bouw, zo was bedongen, moest de Hema gewoon open blijven én bevoorraad kunnen worden. “Achter de bouwmuur stond bij wijze van spreken een stellingkast met kopjes,” schetst Hoogeveen de delicate toestand. Maar Stefanova wilde niet dat haar gevelbeeld zou worden verstoord door grote etalages. De Hema moest het ermee doen dat daar dezelfde ramen zitten als bij de woningen verderop in de straat. In ruil voor die concessie moest op de eerste verdieping, naast de woningen, werkruimte voor de Hema worden gereserveerd: kantoren, kleedkamers en een kantine.

Maar waarom heet dit blok nu Stadslantaarns? Wel, Jan van der Heijden was niet alleen de bedenker van de brandslang,maar ook van de openbare straatverlichting.